Thứ Tư, 13-05-2026
Mùa gặt ở cánh đồng Thiệu Viên, xã Thiệu Trung (Thanh Hóa) đến trong mùi rơm mới ngai ngái và tiếng máy gặt rộn vang từ sáng sớm. Những thửa ruộng vàng óng trải dài, đều tăm tắp như được cắt bằng thước. Trên bờ ruộng, nông dân đứng nhìn xe chở lúa nối nhau chạy về sân HTX Dịch vụ nông nghiệp Thiệu Viên (HTX Thiệu Viên), gương mặt nhẹ nhõm, đôi mắt ánh lên niềm vui khó tả.
Theo ông Lê Bá Dũng, làm HTX phải giữ chữ tín mới hiệu triệu được nông dân. Ảnh: Phi Yến.
Ở nhiều vùng quê, nỗi lo lớn nhất của người trồng lúa vẫn là đầu ra. Đến vụ thu hoạch rộ, giá lúa có thể giảm từng ngày vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái. Nhưng tại Thiệu Viên, HTX đã và đang thay đổi điều đó.
Ông Lê Bá Dũng, Giám đốc HTX Thiệu Viên chia sẻ, HTX được thành lập từ năm 1998. Khi sản xuất nông nghiệp ngày càng đối mặt với áp lực thị trường, HTX đã chủ động chuyển mình để thích ứng, bắt đầu từ những mô hình liên kết nhỏ. Đến nay, HTX đã xây dựng được hơn 200ha lúa sản xuất theo chuỗi liên kết với các giống như Thái Xuyên, nếp hương, J02…
Điều đáng nói là chuỗi liên kết ở đây không chỉ dừng ở bao tiêu đầu ra. HTX tham gia gần như toàn bộ quy trình sản xuất từ cung ứng giống, phân bón, thủy lợi, mạ khay, máy cấy, chuyển giao kỹ thuật cho đến thu hoạch và tiêu thụ. Trên những cánh đồng liên kết, lúa được gieo cấy đồng loạt. Máy móc thay thế dần lao động thủ công, quy trình chăm sóc cũng được kiểm soát chặt chẽ.
Ông Dũng bảo, cái khó nhất khi làm cánh đồng lớn không phải kỹ thuật mà là thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Nông dân quen làm riêng lẻ, muốn họ canh tác cùng giống, cùng thời vụ, cùng quy trình là cả câu chuyện dài.
Ông Dũng vẫn nhớ như in vụ xuân năm 2022. Đó là một trong những vụ khó khăn nhất mà ông từng trải qua. Mưa lớn kéo dài khiến khoảng 50ha lúa liên kết bị nảy mầm ngay trên bông. Chất lượng giảm mạnh, sản phẩm không còn đủ tiêu chuẩn để doanh nghiệp thu mua theo hợp đồng đã ký.
Khi ấy, thay vì để bà con tự xoay xở, HTX chủ động ngồi lại với doanh nghiệp để tìm cách tháo gỡ. Sau nhiều cuộc trao đổi, HTX quyết định trích hơn 160 triệu đồng từ quỹ rủi ro để cùng doanh nghiệp hỗ trợ giá, thu mua toàn bộ sản phẩm cho người dân. Không dừng ở đó, HTX còn tham mưu chính quyền địa phương giảm thuế thầu đất cho một số diện tích bị thiệt hại nặng.
“Làm HTX thì phải giữ chữ tín với nông dân. Nếu lúc khó khăn mình buông tay, vụ sau ai còn tin tưởng mà liên kết nữa”, ông Dũng bộc bạch.
HTX Thiệu Viên làm đầu mối cung ứng giống, phân bón, thủy lợi, mạ khay, máy cấy, chuyển giao kỹ thuật, thu hoạch và bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Ảnh: Phi Yến.
Chính cách làm ấy khiến nhiều nông dân ở Thiệu Viên tin tưởng, xem HTX như một điểm tựa. Họ chấp nhận sản xuất theo quy trình chung, cùng giống, cùng lịch thời vụ để xây dựng vùng nguyên liệu lớn. Niềm tin ấy không đến từ những khẩu hiệu treo trên tường mà từ việc người dân thực sự nhìn thấy lợi ích lâu dài trên đồng ruộng của mình.
Để quản lý hiệu quả, mỗi mùa vụ, cán bộ HTX gần như có mặt ngoài đồng nhiều hơn ở văn phòng. HTX cũng thành lập các tổ dịch vụ tại từng thôn. Trưởng thôn trở thành tổ trưởng sản xuất, trực tiếp phối hợp với HTX theo dõi lịch gieo cấy, phòng trừ sâu bệnh và vận động người dân tuân thủ quy trình chung.
Nhờ chuỗi liên kết được duy trì bền chặt, nông dân sản xuất lúa ở Thiệu Viên ngày càng gắn bó với mô hình liên kết. Các dòng sản phẩm gạo của HTX được sản xuất đồng bộ, chất lượng tốt, ổn định. Hiện HTX đã xây dựng được hai vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP, gồm vùng sản xuất gạo Vân Đài 25ha và vùng sản xuất gạo Viên Nội 10ha.
Sản phẩm gạo Vân Đài của HTX đã được công nhận OCOP 3 sao năm 2023 nên giá bán luôn duy trì ở mức tốt (khoảng 20.000 - 21.000 đồng/kg), gạo Vân Nội có giá bán trung bình 15.000 - 16.000 đồng/kg. Đặc biệt, những bao gạo của HTX không còn bán theo kiểu “gạo quê” vô danh như trước. Trên bao bì có tem truy xuất nguồn gốc, mã QR, thông tin vùng trồng và quy trình sản xuất nên thuận lợi tiếp cận được nhiều doanh nghiệp lớn thu mua.
HTX Thiệu Viên thường xuyên phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tỉnh, doanh nghiệp... tổ chức các lớp hướng dẫn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ tiên tiến cho nông dân. Ảnh: HTX Thiệu Viên.
Điều ông Dũng cũng như ban quản trị HTX trăn trở nhất hiện nay không phải sản lượng mà làm sao để người dân muốn gắn bó với ruộng đồng. Bởi vậy, trong định hướng, HTX xác định không chỉ làm dịch vụ đơn thuần mà hướng tới xây dựng chuỗi liên kết sản xuất bền vững, giúp người dân có lợi nhuận ổn định hơn.
Những năm gần đây, HTX liên tục mở các lớp tập huấn kỹ thuật, phối hợp với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, Trung tâm Khuyến nông tỉnh chuyển giao khoa học công nghệ cho nông dân. Nhiều thành viên còn được hỗ trợ vay vốn để đầu tư sản xuất.
Theo định hướng của xã Thiệu Trung giai đoạn 2025 - 2030, địa phương sẽ phát triển 200ha lúa năng suất, chất lượng cao, ứng dụng công nghệ hiện đại. Riêng HTX Thiệu Viên đăng ký thực hiện 70ha. Đó không chỉ là mục tiêu về diện tích mà còn là tham vọng thay đổi cách làm nông nghiệp ở một vùng quê thuần nông. Bên cạnh đó, HTX dự kiến xây dựng hơn 6.000m2 nhà màng, nhà lưới để phát triển nông nghiệp công nghệ cao…
HTX Thiệu Viên đã xây dựng được 2 vùng sản xuất gạo theo tiêu chuẩn VietGAP, gồm gạo Vân Đài và gạo Viên Nội. Ảnh: Phi Yến.
Những nỗ lực và đóng góp ấy đã giúp HTX Dịch vụ nông nghiệp Thiệu Viên trở thành một trong những mô hình tiêu biểu của Thanh Hóa. Năm 2026, HTX được Liên minh HTX Việt Nam trao tặng giải Ngôi sao HTX “CoopStar Awards”. Trước đó, HTX nhận được nhiều cờ thi đua, bằng khen vì những đóng góp trong phát triển nông nghiệp, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất.
Nhưng theo ông Dũng, phần thưởng lớn nhất với những người làm HTX ở đây nằm ở một điều giản dị hơn: Người dân vẫn còn muốn giữ lấy ruộng đồng như một sinh kế lâu dài thay vì bỏ lại phía sau để đi tìm việc nơi khác. Những cánh đồng từng manh mún nay nối liền thành vùng sản xuất lớn. Mỗi mùa gặt, người dân không còn đứng giữa đồng lo lúa mất giá…
Ở Thiệu Viên bây giờ người dân không còn quen với cảnh thương lái vào tận đồngng mặc cả từng cân lúa, trừ hao đầu tạ hay ép giá lúc thu hoạch rộ. Sau lưng họ đã có HTX đứng ra làm “bà đỡ”. HTX đứng ra bao tiêu lúa cho người dân. Giá thu mua luôn cao hơn thị trường vài giá, đặc biệt không trừ hao đầu tạ như cánh thương lái thường làm. Ông Dũng nói vui rằng: “Thương lái muốn vào đây mua lúa cũng khó, bởi HTX đã mua giá ấy, thương lái gần như không còn khoảng chênh để ép người dân”.
Phi Yến ( Nongnghiepmoitruong.vn )
Lượt truy cập trên website
Lượt truy cập hôm nay
1. Đối vối các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan cấp giấy phép đăng ký:
a) Cấp giấy chứng nhận đăng ký HTX, liên hiệp HTX trong trường hợp không đủ điều kiện hoặc không cấp giấy chứng nhận đăng ký HTX, liên hiệp HTX trong trường hợp đủ điều kiện theo quy định của Luật này; cản trờ, sách nhiễu việc đăng ký và hoạt động của HTX, liên hiệp HTX;
b) Cản trở việc thực hiện các quyền, nehĩa vụ của HTX, liên hiệp HTX, thành viên, HTX thành viên theo quy định của Luật này và điều lệ I-HTX, liên hiệp HTX.
2. Đối với HTX, liên hiệp HTX:
a) Hoạt động mang tính danh nghĩa HTX, liên hiệp HTX mà không có giấy chứng nhận đăne ký hoặc tiếp tục hoạt động khi đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký;
b) Kê khai không trune thực, không chính xác nội dung đăng ký HTX, liên hiệp HTX; c) Gian lận trong việc định giá tài sản vốn góp;
d) Kinh doanh ngành, nghề không được ghi trong giấy chứng nhận đăng ký; kinh doanh ngành, nghề có điều kiện khi chưa đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật;
đ) Thực hiện không đúng các nguyên tắc tổ chức, hoạt động theo quy định.
Nếu sau ngày 30/6/2016 mà các HTX, liên hiệp HTX thành lập theo Luật IITX năm 2003, không chuvển đổi hoặc không đăng kỷ lại theo Luật HTX năm 2012 thì phải thực hiện một trong các hình thức sau đây:
1) Nếu muốn tiếp tục hoạt động theo tổ chức IITX, liên hiệp HTX thì người đại diện theo pháp luật của HTX, liên hiệp HTX phải có văn bản báo cáo với UBND cùng cấp với cơ quan cấp giấy chứng nhận đăng ký HTX, liên hiệp HTX về lý do cliưa thực hiện được, đòng thời xin gia hạn thời gian thực hiện; nếu được chấp thuận thì tiến hành ngay các thủ tục đăng ký lại trong thời gian được gia hạn;
2) Nếu không có báo cáo, hoặc có báo cáo nhưng lý do không chính đáng sẽ phải giải thể hoặc phá sản, theo 3 hình thức: a) Giải thể tự nguyện; b) Giải thể bắt buộc; c) Tuyên bố phá sản. Trong 12 tháng liên tục nếu số thành viên tham gia HTX, liên hiệp HTX không đủ số lượng tối thiểu theo quy định của Luật HTX năm 2012 là 07 thành viên thì sẽ bị tuyên bố giải thể bắt buộc.
Hợp tác xã, liên hiệp HTX được tổ chức và hoạt động theo 7 nguyên tắc:
l)Tự nguyện;
2) Kết nạp rộng rãi thành viên;
3) Bình đẳng;
4) Tự chủ;
5) Thực hiện cam kết theo hợp đồng dịch vụ và quy định của điều lệ, phân phối thu nhập chủ yếu theo mức độ sử dụng dịch vụ và công sức đóng góp;
6) Quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, cung cấp thông tin cho thành viên;
7) Hợp tác và chăm lo phát triển bền vững cộng đồng. Hợp tác xã, liên hiệp hiệp HTX có các quyền:
1) Thực hiện mục tiêu hoạt dộng của HTX, liên hiệp HTX; tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong hoạt động của mình;
2) Quyết định tổ chức quản lý và hoạt động của Iirx, liên hiệp HTX; thuê và sử dụng lao động;
3) Tiến hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm theo ngành, nghề đã đăng ký nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, HTX thành viên; 4) Cung ứng, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ, tạo việc làm cho thành viên, HTX thành viên ra thị trường nhưng phải bảo đảm hoàn thành nghĩa vụ đối với thành viên, HTX thành viên; 5) Ket nạp mới, chấm dứt tư cách thành viên, HTX thành viên; 6) Tăng, giảm vốn điều lệ trong quá trình hoạt động; huy động vốn và hoạt động tín dụng nội bộ theo quy định của pháp luật; 7) Liên doanh, liên kết, hợp tác với tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài để thực hiện mục tiêu hoạt động của HTX, liên hiệp HTX; 8) Góp vốn, mua cổ phần, thành lập doanh nghiệp nhằm mục tiêu hỗ trợ hoạt động của HTX, liên hiệp HTX; 9) Quản lý, sử dụng, xử lý vốn, tài sản và các quỹ của HTX, liên hiệp HTX; 10) Thực hiện việc phân phối thu nhập, xử lý các khoản lỗ, khoản nợ của HTX, liên hiệp HTX; 11) Tham gia các tổ chức đại diện của HTX, liên hiệp HTX; 12) Khiếu nại hoặc thông qua người đại diện để tố cáo các hành vi vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp của HTX, liên hiệp HTX; xử lý thành viên, HTX thành viên vi phạm điều lệ và giải quyết tranh chấp nội bộ. Hợp tác xã, liên hiệp HTX có các nghĩa vụ: 1) Thực hiện các quy định của điều lệ; 2) Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của thành viên; 3) Hoạt động đúng ngành, nghề đã đăng ký; 4) Thực hiện hợp đồng dịch vụ giữa HTX với thành viên; 5) Thực hiện quy định của pháp luật về tài chính, thuế, kế toán, kiểm toán, thống kê; 6) Quản lý, sử dụng vốn, tài sản và các quỹ của HTX theo quy định của pháp luật; 7) Quản lý, sử dụng đất đai và tài nguyên khác được, Nhà nước giao hoặc cho thuê theo quy định của pháp luật; 8) Ký kết và thực hiện hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chính sách khác cho người lao động theo quy định của pháp luật; 9) Giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, cung cấp thông tin cho thành viên; 10) Thực hiện chế độ báo cáo về tình hình hoạt động của HTX theo quv định của Chính phủ; 11) Bồi thường thiệt hại do mình ẹây ra cho thành viên theo quv định của pháp luật.
