Thứ Ba, 07-04-2026
VOV.VN - Kinh tế tập thể (KTTT) với nòng cốt là hợp tác xã (HTX) đang góp phần tổ chức lại sản xuất, nâng cao thu nhập và cải thiện sinh kế cho người dân, nhất là tại vùng miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số.
Tại Hội nghị tổng kết các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giai đoạn 2021- 2025, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh, giai đoạn vừa qua là thời kỳ nhiều thách thức khi đại dịch Covid-19, thiên tai, biến đổi khí hậu và biến động kinh tế thế giới tác động trực tiếp đến sản xuất và đời sống người dân. Trong bối cảnh đó, việc triển khai hiệu quả các chương trình MTQG có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống và thúc đẩy phát triển bền vững. Nổi bật trong quá trình này chính là vai trò của khu vực KTTT.
Bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam
Thực tiễn cho thấy, mô hình HTX sản xuất gắn với chuỗi giá trị là giải pháp tổ chức lại sản xuất hiệu quả nhất hiện nay. Thông qua việc liên kết nông dân, áp dụng khoa học kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình sản xuất và kết nối thị trường tiêu thụ, HTX giúp người dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn hơn, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
Hệ thống Liên minh HTX trên toàn quốc đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương trong triển khai các nhiệm vụ của Chương trình MTQG, bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nhu cầu. Các HTX được huy động tham gia đào tạo nghề, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ sản xuất và kết nối tiêu thụ nông sản, giúp người dân từng bước tiếp cận phương thức làm ăn bài bản, bền vững.
Một trong những mô hình tiêu biểu cho hiệu quả của KTTT là HTX Dịch vụ Nông nghiệp Mường Tấc, tỉnh Sơn La. Thành lập năm 2016 từ nhu cầu liên kết sản xuất nông sản sạch của một số hộ dân địa phương, HTX từng gặp nhiều khó khăn về vốn, hạ tầng, thiên tai và thói quen canh tác truyền thống.
HTX Dịch vụ Nông nghiệp Mường Tấc, tỉnh Sơn La sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, trồng rau, quả trong nhà màng, nhà lưới theo tiêu chuẩn VietGAP hướng hữu cơ
Với quyết tâm đổi mới tư duy sản xuất, từ năm 2022, HTX mạnh dạn chuyển sang sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, trồng rau, quả trong nhà màng, nhà lưới theo tiêu chuẩn VietGAP hướng hữu cơ. Các sản phẩm như dưa lưới, dưa baby, dưa hoàng kim, rau củ quả an toàn được sản xuất gắn với chuỗi giá trị, có đầu ra ổn định và giá bán cao hơn nhiều so với phương thức truyền thống.
Chỉ trong ba năm gần đây, doanh thu từ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao của HTX đạt hơn 2,6 tỷ đồng. Hiện nay, thu nhập bình quân của các hộ thành viên đạt khoảng 120 triệu đồng/năm; người lao động thường xuyên có thu nhập từ 50–70 triệu đồng/người/năm. Nhiều hộ đã thoát nghèo, ổn định cuộc sống và có điều kiện chăm lo cho con cái học hành.
Theo ông Phạm Văn Ba, Giám đốc kiêm Chủ tịch HĐQT HTX, HTX đóng vai trò như một “bà đỡ”, giúp nông dân liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm và giảm rủi ro thị trường. Đây chính là nền tảng quan trọng để giảm nghèo bền vững, tránh tái nghèo tại địa phương.
Hay như, HTX Nông sản Tân Việt Á, tỉnh Cao Bằng, thành lập năm 2017, là mô hình tiêu biểu trong phát triển sản phẩm đặc sản địa phương gắn với chuỗi giá trị. Sản phẩm chủ lực là Miến dong Tân Việt Á đã được thị trường đánh giá cao về chất lượng, mỗi năm cung cấp ra thị trường hơn 20.000 sản phẩm, công suất sản xuất đạt 6–8 tấn/tháng.
Sản phẩm Miến dong Tân Việt Á đã được thị trường đánh giá cao về chất lượng
HTX không ngừng đổi mới công nghệ, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất và chế biến. Từ sự hỗ trợ của các chương trình khuyến công và dự án phát triển, HTX đã đầu tư dây chuyền sản xuất bán tự động với công suất lên tới 600 kg/ngày, giúp giảm sức lao động, tiết kiệm chi phí và nâng cao năng suất.
Hiện HTX liên kết xây dựng vùng nguyên liệu dong riềng với diện tích khoảng 25 ha tại các xã của huyện Nguyên Bình, tạo việc làm ổn định cho hơn 60 lao động địa phương. Sản phẩm của HTX đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các chuỗi thực phẩm sạch trên cả nước, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao.
Từ những mô hình cụ thể này cho thấy, kinh tế tập thể không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân, từ tự cung tự cấp sang sản xuất có kế hoạch, gắn với nhu cầu thị trường. Thông qua HTX, các địa phương có điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, phát triển đặc sản vùng miền, hạn chế tình trạng di cư lao động và giữ ổn định sinh kế tại chỗ.
Vân Hồng - CTV Trần Hồng
Lượt truy cập trên website
Lượt truy cập hôm nay
1. Đối vối các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan cấp giấy phép đăng ký:
a) Cấp giấy chứng nhận đăng ký HTX, liên hiệp HTX trong trường hợp không đủ điều kiện hoặc không cấp giấy chứng nhận đăng ký HTX, liên hiệp HTX trong trường hợp đủ điều kiện theo quy định của Luật này; cản trờ, sách nhiễu việc đăng ký và hoạt động của HTX, liên hiệp HTX;
b) Cản trở việc thực hiện các quyền, nehĩa vụ của HTX, liên hiệp HTX, thành viên, HTX thành viên theo quy định của Luật này và điều lệ I-HTX, liên hiệp HTX.
2. Đối với HTX, liên hiệp HTX:
a) Hoạt động mang tính danh nghĩa HTX, liên hiệp HTX mà không có giấy chứng nhận đăne ký hoặc tiếp tục hoạt động khi đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký;
b) Kê khai không trune thực, không chính xác nội dung đăng ký HTX, liên hiệp HTX; c) Gian lận trong việc định giá tài sản vốn góp;
d) Kinh doanh ngành, nghề không được ghi trong giấy chứng nhận đăng ký; kinh doanh ngành, nghề có điều kiện khi chưa đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật;
đ) Thực hiện không đúng các nguyên tắc tổ chức, hoạt động theo quy định.
Nếu sau ngày 30/6/2016 mà các HTX, liên hiệp HTX thành lập theo Luật IITX năm 2003, không chuvển đổi hoặc không đăng kỷ lại theo Luật HTX năm 2012 thì phải thực hiện một trong các hình thức sau đây:
1) Nếu muốn tiếp tục hoạt động theo tổ chức IITX, liên hiệp HTX thì người đại diện theo pháp luật của HTX, liên hiệp HTX phải có văn bản báo cáo với UBND cùng cấp với cơ quan cấp giấy chứng nhận đăng ký HTX, liên hiệp HTX về lý do cliưa thực hiện được, đòng thời xin gia hạn thời gian thực hiện; nếu được chấp thuận thì tiến hành ngay các thủ tục đăng ký lại trong thời gian được gia hạn;
2) Nếu không có báo cáo, hoặc có báo cáo nhưng lý do không chính đáng sẽ phải giải thể hoặc phá sản, theo 3 hình thức: a) Giải thể tự nguyện; b) Giải thể bắt buộc; c) Tuyên bố phá sản. Trong 12 tháng liên tục nếu số thành viên tham gia HTX, liên hiệp HTX không đủ số lượng tối thiểu theo quy định của Luật HTX năm 2012 là 07 thành viên thì sẽ bị tuyên bố giải thể bắt buộc.
Hợp tác xã, liên hiệp HTX được tổ chức và hoạt động theo 7 nguyên tắc:
l)Tự nguyện;
2) Kết nạp rộng rãi thành viên;
3) Bình đẳng;
4) Tự chủ;
5) Thực hiện cam kết theo hợp đồng dịch vụ và quy định của điều lệ, phân phối thu nhập chủ yếu theo mức độ sử dụng dịch vụ và công sức đóng góp;
6) Quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, cung cấp thông tin cho thành viên;
7) Hợp tác và chăm lo phát triển bền vững cộng đồng. Hợp tác xã, liên hiệp hiệp HTX có các quyền:
1) Thực hiện mục tiêu hoạt dộng của HTX, liên hiệp HTX; tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong hoạt động của mình;
2) Quyết định tổ chức quản lý và hoạt động của Iirx, liên hiệp HTX; thuê và sử dụng lao động;
3) Tiến hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm theo ngành, nghề đã đăng ký nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, HTX thành viên; 4) Cung ứng, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ, tạo việc làm cho thành viên, HTX thành viên ra thị trường nhưng phải bảo đảm hoàn thành nghĩa vụ đối với thành viên, HTX thành viên; 5) Ket nạp mới, chấm dứt tư cách thành viên, HTX thành viên; 6) Tăng, giảm vốn điều lệ trong quá trình hoạt động; huy động vốn và hoạt động tín dụng nội bộ theo quy định của pháp luật; 7) Liên doanh, liên kết, hợp tác với tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài để thực hiện mục tiêu hoạt động của HTX, liên hiệp HTX; 8) Góp vốn, mua cổ phần, thành lập doanh nghiệp nhằm mục tiêu hỗ trợ hoạt động của HTX, liên hiệp HTX; 9) Quản lý, sử dụng, xử lý vốn, tài sản và các quỹ của HTX, liên hiệp HTX; 10) Thực hiện việc phân phối thu nhập, xử lý các khoản lỗ, khoản nợ của HTX, liên hiệp HTX; 11) Tham gia các tổ chức đại diện của HTX, liên hiệp HTX; 12) Khiếu nại hoặc thông qua người đại diện để tố cáo các hành vi vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp của HTX, liên hiệp HTX; xử lý thành viên, HTX thành viên vi phạm điều lệ và giải quyết tranh chấp nội bộ. Hợp tác xã, liên hiệp HTX có các nghĩa vụ: 1) Thực hiện các quy định của điều lệ; 2) Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của thành viên; 3) Hoạt động đúng ngành, nghề đã đăng ký; 4) Thực hiện hợp đồng dịch vụ giữa HTX với thành viên; 5) Thực hiện quy định của pháp luật về tài chính, thuế, kế toán, kiểm toán, thống kê; 6) Quản lý, sử dụng vốn, tài sản và các quỹ của HTX theo quy định của pháp luật; 7) Quản lý, sử dụng đất đai và tài nguyên khác được, Nhà nước giao hoặc cho thuê theo quy định của pháp luật; 8) Ký kết và thực hiện hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chính sách khác cho người lao động theo quy định của pháp luật; 9) Giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, cung cấp thông tin cho thành viên; 10) Thực hiện chế độ báo cáo về tình hình hoạt động của HTX theo quv định của Chính phủ; 11) Bồi thường thiệt hại do mình ẹây ra cho thành viên theo quv định của pháp luật.
.jpg)
